Aleksander Gabryś Kompozytor / solista kontrabasista

Biogram

Aleksander Gabryś

Kompozytor i solista kontrabasista ze Śląska, mieszkający w Bazylei.

  • kompozytor
  • solista kontrabasista
  • performer
  • twórca

Kompozytor i solista kontrabasista działający na styku muzyki współczesnej, teatru instrumentalnego, elektroniki na żywo, filmu i form polimedialnych.

Krótki biogram

Dla programów koncertowych, festiwali, zespołów, kuratorów i prasy.

Urodzony w Siemianowicach Śląskich, wychowany w Tychach i Katowicach, Aleksander Gabryś jest kompozytorem i solistą kontrabasistą mieszkającym w Bazylei. Studiował w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, a następnie w Akademii Muzycznej w Bazylei, gdzie osiadł w 1999 roku. Od 2001 roku stale współpracuje z Ensemble Phoenix Basel jako solista kontrabasista. Jego praktyka łączy dwa bliskie obszary: kompozycję, często wychodzącą ku scenie, mediom i formom parateatralnym, oraz wykonawstwo współczesnego repertuaru kontrabasowego. Jego katalog obejmuje utwory instrumentalne, wokalne, orkiestrowe, elektroniczne i sceniczne. Jako kontrabasista prawykonywał utwory dedykowane i występował m.in. z Klangforum Wien, Ensemble Modern, Ensemble Phoenix Basel i Ensemble Contrechamps. W 2020 roku został zaproszony na Stanford University / CCRMA.

Pełny biogram

Biogram jako pionowa oś z odgałęzieniami w obszary praktyki artystycznej.

Kompozytor

Jako kompozytor Gabryś tworzy utwory instrumentalne, wokalne, orkiestrowe, elektroniczne i sceniczne. Jego muzyka często przekracza tradycyjny format koncertu, łącząc wykonanie na żywo z elektroniką, przestrzenią, wideo, tekstem, gestem i elementami parateatru.

Z Bazyleą, jego miastem wyboru, związane są m.in. Bas-el-Karneval, Bas-El oraz Basilesia dla zespołu wokalnego Camerata Silesia. W katalogu pojawiają się również Donquixoterie, elUle, Bestiarium – Fortune Square trio tripSinfAct, Walser Code, metAtem, BASSBOXTRING, Prāṇāhtron, 2-Pol-Run, ILINX, PARTITURA, Natural Born Rebels, MANIFESTO PLAYBOX, nevermore i ±∞.

Kontrabasista

Jako kontrabasista Gabryś jest silnie związany z muzyką współczesną i z poszerzaniem repertuaru swojego instrumentu. Ponad sto utworów zostało napisanych i dedykowanych mu jako soliście kontrabasiście, w tym utwory solowe oraz koncerty z orkiestrą lub zespołem.

Wśród kompozytorów, którzy pisali dla niego lub których utwory prawykonywał, są m.in. Ryszard Gabryś, Helmut Oehring, Ulrich Krieger, Douglas McCausland, Edward Bogusławski, Thomas Kessler, Krzysztof Knittel, Junghae Lee, Michel Roth, Nicolas Tzortzis, Erik Ulman, Aram Hovhannisyan, Jevgenij Iršai, Ryszard Klisowski, Piotr Radko, Thomas Wally, Emre Sihan Kaleli i Zbigniew Karkowski.

Parateatr / scena / media

W wielu jego utworach i występach solowych obecny jest wymiar parateatralny. Muzyka bywa traktowana jako działanie ucieleśnione, teatr dźwięku albo jednoosobowy dramat, w którym fizyczna obecność muzyka na scenie staje się częścią formy.

Ten obszar łączy kompozycję, wykonawstwo, absurd, rytuał, literaturę oraz widzialny wysiłek gry. Elektronika na żywo, film, taśma, tekst i twórczy miks funkcjonują tu jako materiały jednej szerszej sytuacji scenicznej.

Prawykonania i dedykacje

W swojej działalności interpretatorskiej Gabryś prawykonał Échanges Gérarda Griseya na kontrabas i fortepian podczas festiwalu Warszawska Jesień. Utwór przez długi czas pozostawał w rękopisie, zanim wszedł do publicznego obiegu muzycznego poprzez to wykonanie.

Wykonywał również koncert kontrabasowy Klausa Hubera Erinnere Dich an G, w tym z Ensemble Contrechamps w Genewie. Te działania łączą jego praktykę kontrabasową z tworzeniem i przekazywaniem nowego repertuaru, a nie wyłącznie z jego interpretacją.

Zespoły i współprace

Jako solista występował z orkiestrami i zespołami, m.in. z dawnym SWR Sinfonieorchester Baden-Baden und Freiburg, Sinfonieorchester Wuppertal, Sinfonieorchester Basel, Filharmonią Zielonogórską, Cameratą Impuls, Kammerakademie Potsdam, Filharmonią Śląską, Śląską Orkiestrą Kameralną oraz NOSPR — Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach.

Do jego wieloletnich współprac należą Klangforum Wien i Ensemble Modern, a działalność koncertowa prowadziła go przez znaczną część Europy oraz oba kontynenty amerykańskie. W biografii pojawiają się m.in. Wiedeń, Amsterdam, Zurych, Paryż, Moskwa, Nowy Jork, Buenos Aires, São Paulo, San Francisco, Kapsztad, Montevideo, Tbilisi, Warszawa, Nairobi, Göteborg, Berlin, Rzym, Zagrzeb, Sarajewo i Novi Sad, a także La Biennale di Venezia, MaerzMusik, Ultraschall Berlin, Wien Modern i Warszawska Jesień.

Nagrania

Dyskografia dokumentuje zarówno jego solową pracę kontrabasową, jak i wieloletnie zaangażowanie w muzykę kameralną. Dwupłytowy album Bassolo. XXth & XXIst Centuries' Contrabass Music przedstawia szerokie spektrum muzyki nowej i współczesnej na kontrabas.

Gabryś pojawia się także na nagraniach Ensemble Phoenix Basel, Klangforum Wien i innych zespołów, w repertuarze od Giacinta Scelsiego i Bernharda Langa po muzykę współczesną z Polski i Szwajcarii.

Działalność pedagogiczna

W 2020 roku Gabryś został zaproszony na Stanford University w Kalifornii, gdzie prowadził kurs z zakresu wykonawstwa i kompozycji oraz zaprezentował recital solowy w CCRMA.

Ten kontekst pedagogiczny odzwierciedla stały rys jego praktyki: przekraczanie granic między wykonawcą i kompozytorem, zapisem i improwizacją, instrumentem i ciałem, koncertem i teatrem.

Aktualne projekty

Do nowszych projektów wielkoformatowych należą Die Beelzebub Sonate, swobodnie oparta na dramacie Stanisława Ignacego Witkiewicza, oraz Rio, mein Rio, koncert na kontrabas solo i ensemble.

Rio, mein Rio zostało prawykonane 13 grudnia 2025 roku w Gare du Nord w Bazylei przez Ensemble Phoenix Basel pod kierownictwem muzycznym Jürga Hennebergera, z Gabrysiem jako solistą kontrabasistą. Projekt ten znajduje się obok teatru muzycznego opartego na literaturze i parateatralnych działań scenicznych w obecnym kształcie jego praktyki.

Profil artystyczny

Muzyka jako sytuacja

Profil artystyczny Gabrysia nie jest tylko listą funkcji. To pole pracy, w którym kompozycja, interpretacja, działanie sceniczne i tożsamość instrumentalna stale na siebie oddziałują.

Dźwięk pojawia się tu razem z ciałem, gestem, przestrzenią i ryzykiem. Humor i absurd mogą sąsiadować z rytualną powagą, a kontrabas może stać się obecnością dramatyczną, ciałem na scenie i protagonistą sytuacji.

Oś artystyczna

Kręgi praktyki artystycznej

  1. Kompozycja jako sytuacja

    Gabryś często traktuje kompozycję nie tylko jako zapis nut, lecz jako budowanie sytuacji muzycznych, teatralnych, fizycznych i społecznych.

  2. Kontrabas jako protagonista

    Jego praca z kontrabasem umieszcza instrument w sytuacjach solowych, dramatycznych, koncertujących i teatralnych.

  3. Parateatr i dźwięk ucieleśniony

    Gest, głos, obecność sceniczna i działanie fizyczne pojawiają się jako materiały strukturalne, a nie dekoracja wokół muzyki.

  4. Elektronika live i media

    Elektronika live, taśma, wideo, tekst i formy medialne powracają od wczesnych utworów taśmowych po późniejsze projekty polimedialne.

  5. Bazylea / Basilesia / Bas-el

    Bazylea i Śląsk tworzą powracające pole miejsca, języka i tożsamości w utworach takich jak Bas-el-Karneval, Bas-El i Basilesia.

  6. Prawykonania i dedykacje

    Ta stacja zbiera dedykowane utwory, prawykonania i nowy repertuar związany z jego pracą jako kontrabasisty.

  7. Zespoły i współprace

    Jego działalność prowadzi przez Ensemble Phoenix Basel, Klangforum Wien, Ensemble Modern, Ensemble Contrechamps i inne konteksty muzyki współczesnej.

  8. Dyskografia i nagrania

    Bassolo oraz nagrania zespołowe tworzą dyskograficzny ślad jego pracy solowej i kameralnej.
  9. w przygotowaniu

    Prasa i recepcja

    Fragmenty prasowe i recenzje archiwalne zostaną dodane dopiero wtedy, gdy gotowe będą źródła, skany lub dane publikacji.

Wybrane utwory

Zwięzłe wejście do przyszłego katalogu utworów.

Wczesne utwory / taśma / elektronika / teatr instrumentalny

Taśma, teatr instrumentalny, światło sceniczne i wczesne sytuacje elektroniczne.

  • Miniatury na kontrabas i taśmę 1990
  • Voak gefeustich 1992
  • Święty Boże 1993
  • Quadrofonietta 1996
  • Man in Fish 1999

Utwory kontrabasowe

Solowe, teatralne i koncertujące sytuacje dla kontrabasu.

  • Patrix 2001
  • Aleksandrietta 2003
  • Jekyll-Hyde 2004
  • BASSBOXTRING

Bazylea / Śląsk / utwory związane z miejscem

  • Bas-el-Karneval 2000
  • Bas-El 2006
  • Basilesia
  • 2-Pol-Run

Scena, film i formy polimedialne

Teatr muzyczny, film, media, twórczy miks i wykonawstwo ucieleśnione.

  • Donquixoterie 2008
  • elUle 2010
  • Bestiarium – Fortune Square trio tripSinfAct 2013
  • metAtem 2014
  • Walser Code
  • Prāṇāhtron
  • ILINX
  • MANIFESTO PLAYBOX

Nowsze projekty wielkoformatowe

Duże struktury artystyczne funkcjonujące obecnie jako główne wieże strony.

  • Die Beelzebub Sonate
  • Rio, mein Rio
Katalog utworów

Prasa / Recepcja

Recepcja zostanie uzupełniona wyłącznie o zweryfikowane źródła.

Fragmenty prasowe i recenzje archiwalne zostaną dodane tutaj.

The Strad
Bassolo Źródła w przygotowaniu